Περί Αναρρίχησης…

Αναρρίχηση, μια σύντομη περιγραφή

Ιστορικά, η Αναρρίχηση ξεκίνησε ως παρακλάδι της Ορειβασίας, στην προσπάθεια του ανθρώπου να σκαρφαλώσει σε όλο και πιο δύσκολες ορθοπλαγιές, οι οποίες απαιτούν χρήση και των τεσσάρων άκρων του σώματος και πιο ειδικές τεχνικές προώθησης και ασφάλισης. Σταδιακά αναπτύχθηκε ως αυτόνομη δραστηριότητα, είτε σε χαμηλά βράχια είτε μέσα σε τεχνητές πίστες, όπου πραγματοποιούνται και αγώνες, αλλά συχνά οι έμπειροι αναρριχητές επιστρέφουν στα βράχινα βουνά, το λίκνο του αθλήματος, και αξιοποιούν τις αναρριχητικές τους ικανότητες σε ψηλές και απόκρημνες ορθοπλαγιές .

Συγκεκριμένα, η Αναρρίχηση είναι η ανάβαση σε μια επιφάνεια μεγάλης κλίσης με χρήση και των τεσσάρων άκρων του ανθρώπινου σώματος.

Αναλόγως με το είδος της επιφάνειας, έχουμε αναρρίχηση βράχου (rock climbing) και παρόμοια αναρρίχηση σε τεχνητή πίστα (artificial wall), ή παγοαναρρίχηση (ice climbing) όπου όμως ειδικά εργαλεία με μεταλλικές αιχμές προσαρτούνται, στα χέρια τα πιολέ (piolets), και στα πόδια τα κραμπόνς (crampons).

Στην αναρρίχηση βράχου, το πιο δημοφιλές είδος είναι η ελεύθερη αναρρίχηση (free climbing), στην οποία η προώθηση γίνεται με γυμνά χέρια και αναρριχητικά παπούτσια, εφαρμοστά και με κατάλληλη σόλα. Για την ασφάλεια του αναρριχητή σε περίπτωση πτώσης χρησιμοποιούνται ειδικές μεταλλικές «ασφάλειες» όπως βύσματα, αναρριχητικά καρφιά και σφήνες (τα «καρυδάκια»), κλπ, στα οποία προσαρτώνται τα καραμπίνερ, στα οποία περνάει το σχοινί με το οποίο είναι δεμένος (μέσω ειδικής ζώνης – baudrier ή harness) ο αναρριχητής. Όταν η κίνηση δεν είναι δυνατή ή εύκολη με χρήση μόνο του φυσικού ανάγλυφου του βράχου, οπότε ο αναρριχητής πιάνει ή πατάει τις μεταλλικές ασφάλειες, πρόκειται για τεχνητή αναρρίχηση (aid climbing).

Στην ελεύθερη αναρρίχηση υπάρχουν και κάποιες κλίμακες βαθμολόγησης της δυσκολίας μιας διαδρομής (έχει επικρατήσει η γαλλική κλίμακα), που δείχνει εμμέσως το επίπεδο τεχνικής και προπόνησης που πρέπει να έχει φτάσει κάποιος ώστε να την πραγματοποιήσει. Για παράδειγμα, οι διαδρομές που μπορεί να κάνει ένας αρχάριος έχουν συνήθως επίπεδο δυσκολίας 5a ως 5c, ενώ οι δυσκολότερες διαδρομές παγκοσμίως φτάνουν σήμερα το 9b+.

Η πιο δημοφιλής και ασφαλής περίπτωση ελεύθερης αναρρίχησης είναι η σπορ αναρρίχηση, όπου χρησιμοποιούνται μόνο ειδικά βύσματα υψηλής αντοχής ως ασφάλειες. Αξίζει να σημειωθεί ότι  οι Πατρινοί αναρριχητές του ΕΟΣ ήταν αυτοί που ανέβαζαν διαρκώς, από το 1989 ως το 2004, το ανώτερο επίπεδο δυσκολίας των διαδρομών στην Ελλάδα από το 7b στο 8c. Επίσης αξιοσημείωτο είναι ότι ο πιο δημοφιλής παγκοσμίως προορισμός σπορ αναρρίχησης σήμερα είναι η Κάλυμνος.

Σε κάποιες περιπτώσεις, όταν τα βράχια είναι χαμηλά, ως 4-5μ., δεν χρησιμοποιούνται σχοινιά και ασφάλειες, αλλά ειδικά φορητά στρώματα. Στην περίπτωση αυτή μιλάμε για bouldering (ογκολιθοαναρρίχηση).

Αντίθετα, όταν ο αναρριχητής δεν χρησιμοποιεί κανένα μέσο ασφάλισης για την αναρρίχηση σε μεγάλο ύψος, μιλάμε για free solo αναρρίχηση που προφανώς είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη και δεν συνιστάται, ούτε ακόμα και για τους πιο έμπειρους αναρριχητές.

Από την άλλη μεριά, η σπορ αναρρίχηση είναι πολύ ασφαλής, αρκεί να έχει προηγηθεί και αφομοιωθεί κατάλληλη εκπαίδευση, κατά την οποία ο μαθητευόμενος αναρριχητής διδάσκεται τις τεχνικές αναρριχητικής ασφάλισης, αλλά και  τους αντικειμενικούς κινδύνους και τα πιθανά ανθρώπινα λάθη, και πώς μπορεί να τα προβλέψει και να προφυλαχθεί απο αυτά. Φυσικά, πέρα από την εκπαίδευση, είναι αναγκαία και η εμπειρία, η οποία αποκτάται σταδιακά με πρακτική εξάσκηση σε όλο και πιο προχωρημένες διαδρομές, ώστε ο αναρριχητής να μπορεί να ανταπεξέλθει σε ολοένα και υψηλότερες προκλήσεις, είτε από άποψη δυσκολίας είτε από άποψη κινδύνου. Αξιοσημείωτο είναι ότι υπάρχουν εκατομμύρια αναρριχητικές διαδρομές, και υπόκειται στην επιλογή του αναρριχητή είτε ο βαθμός δυσκολίας, είτε το ρίσκο που αναλαμβάνει, αναλογα με τον τόπο, την εποχή και, κυρίως, τη διαδρομή.

Συνολικά, η αναρρίχηση είναι μια εξαιρετικά πολύπλευρη και συναρπαστική δραστηριότητα. Φέρνει τον άνθρωπο σε επαφή με το φυσικό του περιβάλλον, με ένα τρόπο που γυμνάζει συμμετρικά όλο το σώμα αλλά προφανώς και το μυαλό του. Μπορεί να είναι ένα απόγευμα μετά τη δουλειά για bouldering ή sport climbing λίγο έξω από την πόλη, ή μια πολυήμερη expedition ανοίγματος νέας διαδρομής σε μια γρανίτινη ορθοπλαγιά  ένα χιλιόμετρο ψηλή. Είναι η αφορμή για να γνωρίσει κανείς και να ζήσει, για λίγο ή πολύ, σε κάποια απ’τα πιο συγκλονιστικά μέρη του πλανήτη, είτε είναι σε βραχώδεις  νήσους ή/και παραλίες, είτε σε απόκρημνες ορθοπλαγιές, είτε κρυμμένα σε κάποια απ’τα πιο εσώτερα μερη της ενδοχώρας. Οι δεσμοί που αναπτύσσονται μεταξύ των αναρριχητών – σχοινοσυντρόφων ή μη – είναι εξαιρετικά ισχυροί και φυσικά ξεπερνούν σύνορα, φυλές, γλώσσες. Τα εκατομμύρια αναρριχητών μοιράζονται ένα κοινό πάθος, κοινές ή παρόμοιες εμπειρίες και επιθυμίες. Στα χρόνια που έχει πια πίσω της η αναρρίχηση, έχει παγιωθεί μια «αναρριχητική ηθική», με παραλλαγές κατά τόπους, ανάλογα με τις τοπικές παραδόσεις αλλά και το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, που πρέπει να γίνεται σεβαστή. Πάντα όμως, κοινός παρονομαστής είναι η διαβίωση στη φύση, η αγάπη και ο σεβασμός γι’αυτή και η συμβολή στη διατήρησή της.

Αριστομένης Θανόπουλος, 2013